EDİRNE’de, makine mühendisi Ulaş Kaya (47), TÜBİTAK’tan aldığı destekle, evinin bahçesinde kurduğu atölyesinden, dört kıtaya tıbbi atık sterilizasyon sistemi ihraç ediyor. İlk ürettikleri makineyi Romanya’ya ihraç ettiklerini söyleyen Kaya, “Orada makineyi gören başka kişiler de aldılar. Böylece yavaş yavaş bir gelişme oldu. Bu makineden elde ettiğimiz gelirlerle başkaca Ar-Ge çalışmaları yapıyoruz. Daha yüksek teknoloji deney düzenekleri kurarak oralara geçiş yapmaya çalışıyoruz. Bu makine aslında bir atlama tahtası” dedi.
Edirne’nin Yıldırım Mahallesi’nde yaşayan Ulaş Kaya, Doğu Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra, bir süre makine bakımı yapmaya başladı. Bu sırada, yurt dışından getirilen tıbbi atık sterilizasyon makinelerinin bakımını yapmaya Elazığ’a giden Kaya, makinenin Türkiye’de üretilmediğini öğrendi. Bunun üzerine çalışmalara başlayan Kaya, ilk olarak TÜBİTAK’a destek başvurusunda bulundu. Başvurusu kabul olan Kaya, ilk makinesini Edirne Sanayi Sitesi’nde açtığı atölyesinde yaparak Romanya’ya ihraç etti. Kaya, bir yandan üretime devam ederken, Trakya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde doktorasını tamamladı. Siparişlerin artmasıyla seri üretime geçen Kaya, daha sonra evinin bahçesine kendi atölyesini kurup, buraya taşındı. Halen dört kıtadan gelen siparişlere cevap vererek üretim yapan Kaya, farklı teknolojiler üretmek için bir yandan Ar-Ge çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
‘İLK MAKİNEYİ TÜBİTAK DESTEĞİYLE TAMAMLADIK’
TÜBİTAK’tan destek alma sürecini anlatan Kaya, “Makineye ilk etapta bir miktar başladık fakat kaynaklarımız yetersiz olduğu için TÜBİTAK’ın destekleri var; Ar-Ge inovasyon projeleri. Ülkemizde üretilmeyen veya olan bir şeyin üzerine yeni bir şeyler ekleyip daha iyi bir konseptle yapabilmeyi sağlayabilecek bir makine fikriniz varsa oraya başvurabiliyorsunuz. Orada hakem heyeti var. Hocalar geliyor Türkiye’nin çeşitli üniversitelerinden uzmanlar geliyor. Onlara sunum yapıyorsunuz. Onay verirseler proje kapsamında mali destek veriyor TÜBİTAK. Her dönemlerini de takip ediyorlar. Mesela proje iki yıllıksa 6 ayda bir bunun denetlemeleri oluyor. Hem mali olarak hem teknik olarak. Bu şekilde bir yardım aldık devletimizden, TÜBİTAK’tan. Ardından TÜBİTAK projesinin bitimiyle biz tamamlamış olduk makinemizi. Aynı zamanda bu akreditasyon kurumlarına da onaylattık. Belgelendirme süreci de var bu makinelerin ürettikten sonra. İlk makinemizin Romanya’ya ihraç etme fırsatımız oldu. Daha sonra orada makineyi gören başka kişiler de aldılar. Böyle yavaş yavaş bir gelişme oldu” dedi.
‘DÖRT KITAYA İHRAÇ EDİYORUZ’
Dört kıtaya ihracat yaptıklarını belirten Kaya, “Birçok ülkeye ihraç ediyoruz. Dört kıtada ihraç ettiğimizi söyleyebilirim. Burada önemli olan her ülke farklı bir sistem kullanıyor. Hepsi sterilizasyon makinesi. Fakat bunun içinde parçalayıcılar var ‘shredder’ diye tabir ettikleri. Bunlar önünde olabiliyor, sonunda olabiliyor veya sürekli sistem olabiliyor. Her ülkenin yönetmeliği farklı. Her ülkeye göre farklı bir üretim yapıyoruz. Yani burada ülkelerin yönetmelikleri de önemli. Onların yönetmeliklerine göre bir makine yapmak gerekiyor. Bir tesis yapmak gerekiyor” diye konuştu.
‘EN ZORU KALİTE YETERLİLİKLERİNİ SAĞLAYABİLMEK’
Makinenin işleyişini anlatan Ulaş Kaya, “Hastanelerden çıkan ve sağlık kuruluşlarından çıkan tıbbi atıkları bertaraf etmeye yarayan bir sistem. Sterilizasyon içindeki bakteriyel yaşamı sonlandırma anlamına gelir. Bunun minimum altı vagon olması gerekiyor. Burada farklı bir ülkeye satış yapabilmeniz için, ihracat yapabilmeniz için öncelikle bu testleri geçmeniz gerekiyor. Yani makineyi yapmak yetmiyor. Ondan daha zor şey bu kalite yeterliliklerini sağlayabilmek. Yani üretiminden daha çok bu kalite yeterliliklerine zaman ayırmak gerekiyor. Sürekli yenilemeler yapmanız gerekiyor. Deneyler yapmanız gerekiyor. Büyük bir tesisin yapılması, cihazın yapılması üç ay sürüyor. Bunun tabii ki çeşitli süreçleri var. Önce tasarlıyoruz. Tasarımın ardından bir kritik tasarım süreci oluyor. Üretim planlaması oluyor. Üretim planlaması kapsamında belirlenen ham maddeler temin ediliyor. Ardından üretim süreci tamamlandıktan sonra testler başlıyor. Testlerden sonra muayene kuruluşları, yani akreditasyon kuruluşlarınca onaylanmış, mesela Türk Akreditasyon Kurumu onaylı veya Alman Akreditasyon Kurumu onaylı muayene kuruluşları gelip testler yapıyorlar, makineye onay veriyorlar. Eğer o testi geçemezseniz makineyi gönderemiyorsunuz, ihraç edemiyorsunuz, kabul etmiyor karşı taraf. Kullanımına da müsaade edilmiyor” dedi.
‘YENİ AR-GE ÇALIŞMALARI YAPIYORUZ’
Elde ettikleri gelirle, yeni Ar-Ge çalışmaları yaptıklarını dile getiren Kaya, “Makinenin büyüklüğüne ve kapasitesine bağlı olarak maliyet değişkenlik gösteriyor. Tabii bunun her çeşidini yapıyoruz. Bu makineden elde ettiğimiz gelirlerle başkaca Ar-Ge çalışmaları yapıyoruz. Bunları daha yüksek teknoloji deney düzenekleri kurarak oralara geçiş yapmaya çalışıyoruz. Bizim için aslında bir atlama tahtası bu makine. Şimdi daha çok mikro hava araçlarıyla ilgili çalışmalar yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘GÜNÜN ÇOĞU EVİN BAHÇESİNDE, ATÖLYEDE GEÇİYOR’
Atölyesini evinin bahçesine kurma hikayesine de değinen Kaya, “Daha önce sanayide yapıyorduk. Sanayide iki adet atölye tutmuştuk. Fakat bizim sanayideki esnafla bir bağlantımız yok. Piyasaya iş yapan bir firma değiliz. Dolayısıyla orada durmamızın bir anlamı yok. Çok ses olması etrafta bize olumsuz etki ediyordu. Yani Ar-Ge yapılan yerlerde bu tercih edilmez. Onun için böyle bir fırsat vardı. Bunu değerlendirdik. Evimizin bahçesinde böyle 250 metrekare kapalı bir alan yaparak burada devam ediyoruz şu anda. Günümüzün çoğunluğunu da evin bahçesinde, atölyede geçiriyoruz” dedi. (DHA)
